PROJEKT NR RPWM.05.03.00-28-0014/18-00

Rewaloryzacja zabytkowego parku w Jegławkach
z uwzględnieniem ochrony miejsc różnorodności biologicznej

Planowane efekty Projektu

Projekt zakłada uczytelnienie historycznej kompozycji parku w Jegławkach oraz odtworzenie jej w miejscach, gdzie została utracona. Ideą było odtworzenie układu parku oraz przystosowanie go do współczesnej funkcji. W Projekcie postawiono nacisk na odtworzenie wszystkich możliwych powiązań widokowych z otaczającym krajobrazem oraz wewnętrznych powiązań widokowych. Dołożono wszelkich starań by uczytelnić dawne wnętrza parkowe, podkreślić punkty węzłowe kompozycji parkowej, odtworzyć układ komunikacyjny.

Park po realizacji Projektu będzie pełnił funkcje ekologiczne, wypoczynkowo-rekreacyjne, do wycinki wytypowano drzewa zagrażające życiu i zdrowiu osób przebywających w parku.

Zgodnie z materiałami archiwalnymi odtworzono układ krajobrazowy i komunikacyjny. Przy budowie dróg i ścieżek zastosowano materiały naturalne z przewagą nawierzchni mineralnych i gruntowych, minimalizując ingerencję w istniejący ekosystem.

W projekcie zaplanowano nowe nasadzenia drzew, krzewów, pnączy i bylin, wielogatunkowe murawy ozdobne, łąki kwietne, runo parkowe oraz kolekcje pokazowe roślin zielnych.

Zastosowano gatunki zgodne z tendencjami panującymi w XIX wieku i na początku XX wieku, atrakcyjne z pokroju, barwy pędów, kwiatów lub liści. W sytuacji, gdy materiały źródłowe pozwalały na uzyskanie wiedzy co do stosowanych wcześniej gatunków, w niniejszym projekcie również je uwzględniono.

Dodatkowo niniejszy projekt w swych efektach uwzględnia podtrzymanie i zwiększenie lokalnej bioróżnorodności. Wyniki analiz botanicznej i faunistycznej pozwoliły na zastosowanie roślin zgodnych z naturalnym, cennym siedliskiem oraz na wyznaczenie miejsc dla zastosowania budek lęgowych dla ptaków, miejsca schronienia dla niewielkich ssaków oraz hotelu dla dzikich owadów zapylających. W projekcie zachowano również istniejące wywroty- martwe pnie drzew, jako siedliska owadów saproksylicznych. Usunięcie takich pni bądź ich przeniesienie będzie następowało w miejscu kolizji z odtwarzaną historyczną kompozycją – ścieżkami, niektórymi wnętrzami. Każdorazowo decyzja będzie podejmowana na podstawie konsultacji nadzorów konserwatorskiego oraz przyrodniczego. Bezwzględnie zachowuje się istniejący starodrzew z wyjątkiem pojedynczych egzemplarzy stanowiących bezpośrednie zagrożenie dla ludzi i mienia. Planowane jest pozostawienie drzew dziuplastych.

W Projekcie bezwzględnie zachowano starodrzew parkowy oraz drzewa kilkudziesięcioletnie. W parku zaplanowano pozostawienie drzew z różnych przedziałów wiekowych, z zachowaniem proporcji pomiędzy ilością drzew najstarszych, pośrednich oraz najmłodszych wiekowo. Samosiewy drzew pozostawiono całymi grupami na obrzeżach parku oraz w części północnej założenia. Zakłada się zachowanie także licznych egzemplarzy samosiewów o ładnym pokroju, prostych pniach, ładnie wykształconej koronie, dobrym stanie zdrowotnym, rokujące na prawidłowy wzrost jako uzupełnienie drzew starszych na terenie całego parku. W całym parku zachowano liczne grupy krzewów.

Dzięki poddaniu części istniejących drzew w parku zabiegom konserwatorskim (pielęgnacyjnym), zachowany i zabezpieczony zostanie dobry stan siedliska grądu subkontynentalnego. Zapewniona zostanie lepsza ochrona oraz warunki rozwoju dla 35 gatunków roślin oraz 46 gatunków zwierząt zidentyfikowanych na etapie inwentaryzacji przyrodniczej obecnie występujących na terenie objętym realizacją Projektu. Na obszarze objętym realizacją Projektu znajdą nowe siedliska przynajmniej 56 pożądanych gatunków roślin, dzięki pracom nasadzeniowym i wysiewom.

W celu właściwej pielęgnacji nasadzeń, w najbliższym otoczeniu Pałacu zainstalowany będzie zestaw do automatycznego nawadniania 4000m2. Utrzymanie jakości oraz reprezentacyjnego charakteru – wyglądu Parku niezbędne jest nawadnianie muraw w okresie wzmożonych upałów i suszy. Współczesna technologia oraz istniejące możliwości pozwalają na zastosowanie automatycznego nawadniania nie ingerującego wizualnie w zabytkową przestrzeń. Jednocześnie teren w bezpośrednim otoczeniu pałacu, będący silniej narażony na przesuszanie i niedobory wody (mniej drzew, większe nasłonecznienie, sąsiedztwo budynku) jest jednocześnie najbardziej reprezentacyjną częścią całości założenia parkowego. Zastosowanie nawodnienia wśród bylin pozwoli na ich szybszą adaptację, lepszy wzrost, a tym samym odpowiedni efekt estetyczny.

Zgodnie z materiałami archiwalnymi planuje się odtworzyć historyczny układ drogowy. Ścieżki umożliwią poruszanie się po terenie całego parku. Prowadzą one do miejsc atrakcyjnych pod względem historycznym, krajobrazowym, przyrodniczym i edukacyjnym, np.: układ wodny, starodrzew, dawny cmentarz, kolekcje pokazowe roślin, naturalne siedliska roślin. Wzdłuż trasy będą rozmieszczone tablice edukacyjne i stanowiska do obserwacji roślin oraz miejsc gniazdowych oraz schronień dla zwierząt. Drogi poprowadzone są miękkimi, łukowatymi liniami zgodnie ze stylem parku. Zaplanowano zastosowanie nawierzchni z kamienia polnego, mineralnych, gruntowych wzmocnionych żwirem oraz gruntowych utwardzonych. Są to nawierzchnie z materiałów naturalnych, przyjaznych dla środowiska. Drogi pieszo-jezdne przewidziano dla ruchu pieszego, rowerowego oraz pojazdów służących do prac pielęgnacyjno-porządkowych parku.

1. Droga o nawierzchni brukowanej z kamienia polnego

Stanowi będzie stanowić dojazd na teren parku i do bram zewnętrznych pałacu gdzie zlokalizowany jest parking.

2. Nawierzchnia mineralna na drogach pieszo-jezdnych oraz pieszych

Są to drogi znajdujące się najbliżej pałacu. Wyznaczają one główne/największe wnętrza parkowe z cennymi okazami starodrzewu oraz zaprojektowanymi wielogatunkowymi murawami ozdobnymi. Ścieżki te usytuowane są w najbardziej reprezentacyjnej i ozdobnej części parku, będą najintensywniej użytkowane.

3. Nawierzchnia gruntowa wzmocniona żwirem na drogach pieszo-jezdnych oraz pieszych

Zaplanowano ją na drogach prowadzących do stawu oraz do wnętrza parkowego z grupą cennego starodrzewu, a więc elementów istotnych w kompozycji parku oraz atrakcyjnych przyrodniczo.

4. Nawierzchnia gruntowa utwardzona na drogach pieszo-jezdnych oraz pieszych

Zaplanowano ją na pozostałych drogach znajdujących się w parku. Ze względu na duże zagęszczenie drzew zaplanowano nawierzchnię, której wykonanie nie będzie stanowiło zagrożenia dla systemu korzeniowego drzew oraz ograniczy deptanie naturalnych siedlisk roślin

Usytuowane wzdłuż tras spacerowych tablice edukacyjne będą dostarczać wiadomości na temat historii i stanu istniejącego parku oraz informacji przyrodniczych powiązanych z naturalnymi siedliskami, a także na temat zwierząt występujących w parku. Zastosowanie elementów edukacyjnych pozwoli na prowadzenie zajęć terenowych dla uczniów ze Szkół/przedszkoli z obszaru Gminy oraz będzie uatrakcyjniać zwiedzanie parku dla turystów. Zdecydowano się na proste w formie, drewniane tablice nie kolidujące z zabytkowym charakterem przestrzeni. Zakłada się że z zajęć terenowych z wykorzystaniem parku skorzysta średnio 380 osób rocznie.

W parku zaprojektowano ustawienie elementów małej architektury w postaci: ławek parkowych, koszy na śmieci. Zastosowano stylistykę zgodną ze stylistyką parków XIX i początku XX wieku. Wszystkie wymienione elementy będą wykonane z drewna odpornego na zewnętrzne warunki atmosferyczne. Lokalizacja ławek i koszy na śmieci podyktowana jest przede wszystkim atrakcyjnymi otwarciami widokowymi. Zaprojektowano ustawienie 17 szt. ławek, z czego 6 szt. znajduje się w bliskim sąsiedztwie pałacu.

Produkty i rezultaty Projektu

Zgodnie z wytycznymi RPO WW-M 2014-2020 projekt nie zostanie poddany znaczącym modyfikacjom, które mogłyby wpłynąć na charakter lub warunki realizacji projektu, a w wyniku których beneficjent uzyskałby nieuzasadnione korzyści. Przez okres pięciu lat od płatności końcowej tj. zakończenia finansowego Projektu Beneficjent zapewni trwałość produktów projektu poprzez właściwe ich wykorzystanie. Właściwe wykorzystanie produktów projektu doprowadzi do osiągnięcia rezultatów projektu.

Produkty (zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie):

Łączna powierzchnia zrekultywowanych gruntów: 15,02 ha

Liczba siedlisk/zbiorowisk roślinnych objętych projektem: 1 szt.

Rezultaty (jw.):

Przewidywana liczba osób korzystających z parków miejskich i/lub ogrodów botanicznych: 1160 osób

Liczba osób, które skorzystają z działań edukacyjnych: 380 osób

Liczba gatunków objętych Projektem: 81 gatunków

Roboty budowlane oraz prace w zakresie bioróżnorodności, planowane do wykonania

Bioróżnorodność - roboty przygotowawcze: PRZYGOTOWANIE TERENU I UPRAWA GLEBY - Ręczne usunięcie warstwy ziemi oraz ziemi z darniną; Roboty ziemne wykonywane koparkami podsiębiernymi 0.25; Roboty ziemne poprzeczne z wbudowaniem ziemi w nasyp (kat. gruntu III) Grunt uprzednio odspojony; Ręczne plantowanie powierzchni gruntu rodzimego kat. IV. Prace ziemne ręczne w tym ręczne wyrównanie ziemi żyznej na terenie płaskim, kształtowanie rabat i ich poziomów. Przygotowanie do sadzenia - ziemia urodzajna gr. warstwy 7cm; Ręcznie rozrzucanie gleby

Bioróżnorodność - roboty główne: GOSPODARKA ISTNIEJĄCĄ SZATĄ ROŚLINNĄ - w tym: podstawowe zabiegi pielęgnacyjne na istniejącym drzewostanie (169szt.), specjalistyczne zabiegi pielęgnacyjne na istniejącym drzewostanie (63 szt.) oraz na krzewach (1 szt.), Wycinka sanitarnopielęgnacyjna. Karczowanie, Wykaszanie chwastów i jednorocznych samosiewów na terenie zadrzewionym i inne prace pomocnicze. Ręczne rozścielenie kory ściółkowej w niektórej części rabat parkowych z transportem taczkami na terenie płaskim i rozgrabieniem (na powierzchni nasadzeń ok. 4000 m2, średnio warstwa grubości 6 cm). WYKONANIE NOWYCH NASADZEŃ ROŚLIN: DRZEW, KRZEWÓW, ROŚLIN OZDOBNYCH - w tym: Wykonanie muraw ozdobnych wraz z posadzeniem roślin zielnych w ilości 3696 szt. z nawożeniem. Uzupełnienie runa parkowego poprzez posadzenie 8000 szt. bylin; SADZENIE ROŚLIN ZIELNYCH - całej powierzchni siedlisk naturalnych (obsadzenie 2400 m2) - Kolekcja pokazowa roślin siedliska grądu subkontynentalnego - nasadzenie 6336 szt. roślin; Sadzenie DRZEW LIŚCIASTYCH - forma drzewa jednopiennego, pień prosty, wysokość drzewa 5-6 m, obwód pnia 20-25 cm (13 szt.); Sadzenie drzew i krzewów liściastych form piennych na terenie płaskim w gruncie kat. III z całkowitą zaprawą dołów - 220szt.; Sadzenie KRZEWÓW LIŚCIASTYCH form naturalnych na terenie płaskim (930 szt.); Sadzenie KRZEWÓW IGLASTYCH na terenie płaskim (88 szt.). Sadzenie PNĄCZY na terenie płaskim (136 szt.); Obsadzenie BYLIN CEBULOWYCH, (150szt); Wykonanie łąki kwiatowej (11915 m2)

Bioróżnorodność - roboty towarzyszące: Zestaw do automatycznego nawadniania - na powierzchnię terenu zieleni 6000m2 (w tym trawniki łącznie 4111m2 oraz powierzchnia nasadzeń 2389m2). Wykonanie i montaż tablic edukacyjno-informacyjnych (15 szt., w tym 14 szt. małych i 1 szt. duża), Wykonanie i montaż - Hotel dla owadów zapylających (3 szt.), , schronisko dla płazów (10 szt.), domek dla małych ssaków (10 szt.) oraz budek lęgowych dla ptaków (14 kpl.)

Mała architektura i Infrastruktura towarzysząca – nowa infrastuktura i monitoring: Nowa Infrastruktura parkowa - ławki drewniane 17 szt., kosze na śmieci 7 szt., Żwir ozdobny 12 m2 Zestaw monitoringu bezpieczeństwa: - (SF3.0CWG 940mm) 2 kamery z własnym zasilaniem tzw. leśne (Zestaw do monitoringu Full HD 2Mpx EZ-206THD) 2 systemy kamer wpiętych do sieci - rejestrator i 4 kamery zewnętrzne.

Mała architektura i Infrastruktura towarzysząca – prace rozbiórkowe i demontaż elementów małej architektury: PRACE ROZBIÓRKOWE I DEMONTAŻ ELEMENTÓW MAŁEJ ARCHITEKTURY w tym rozbieranie ław z betonu, usuwanie nawierzchni bitumicznych i betonowych, rozbieranie krawężników wtopionych, oczyszczanie terenu z resztek budowlanych, utylizacja gruzu.

Przywrócenie historycznego układu ścieżek na terenie Parku zabytkowego:

nawierzchnia mineralna utwardzona DROGA pieszo-jezdna (387 m2)

nawierzchnia mineralna utwardzona DROGA piesza (1133 m2)

nawierzchnia gruntowa wzmocniona żwirem DROGA pieszo-jezdna (650 m2)

nawierzchnia gruntowa wzmocniona żwirem DROGA piesza (530 m2)

opaska wokół BUDYNKU - żwirowa (75m2)

nawierzchnia gruntowa utwardzona (3348 m2)

nawierzchnia brukowana(Kamień polny) - dojazd na teren parku i do pałacu (1135 m2)

Beneficjent w ramach realizacji niniejszego Projektu pn. „Rewaloryzacja zabytkowego parku w Jegławkach z uwzględnieniem ochrony miejsc różnorodności biologicznej” (w trybie zamówienia realizowanego na podstawie zasady konkurencyjności określonej w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 22.08.2019r) ogłosił/upublicznił na Bazie Konkurencyjności Funduszy Europejskich dwa zamówienia:

- „PRACE ROZBIÓRKOWE I DEMONTAŻ ELEMENTÓW MAŁEJ ARCHITEKTURY” zapytanie ofertowe z dnia 28.06.2019r

- „Rewaloryzacja zabytkowego parku w Jegławkach – roboty główne” zamówienie z dnia 14.12.2019r.

Wykonawcy zostali wybrani.

Umowy z wybranymi wykonawcami zostały podpisane.